در اخبار و احادیث رسیده شیعی از خبر دادن خداوند به انبیای خویش درباره شهادت حضرت امام حسین (علیه السّلام) در کربلا سخن گفته شده است. برخی از انبیاء حین گذشتن از کربلا بلا و آسیبی به آنان رسیده است و علت را از خداوند جویا شدند و خداوند به آنان فرمود این آسیب و بلا بدین دلیل بوده است که سبط پیامبر خاتم حضرت محمد (صلی الله علیه و آله) در این مکان به شهادت می رسد.
خبر شهادت حضرت امام حسین (علیه السّلام) به حضرت آدم (علیه السّلام) توسط جبرئیل این چنین داده شد:
«وَ رَوَى صَاحِبُ الدُّرِّ الثَّمِينِ فِي تَفْسِيرِ قَوْلِهِ تَعَالَى «فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِماتٍ» أَنَّهُ رَأَى سَاقَ الْعَرْشِ وَ أَسْمَاءَ النَّبِيِّ وَ الْأَئِمَّةِ (ع) فَلَقَّنَهُ جَبْرَئِيلُ قُلْ يَا حَمِيدُ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ يَا عَالِي بِحَقِّ عَلِيٍّ يَا فَاطِرُ بِحَقِّ فَاطِمَةَ يَا مُحْسِنُ بِحَقِّ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ وَ مِنْكَ الْإِحْسَانُ فَلَمَّا ذَكَرَ الْحُسَيْنَ سَالَتْ دُمُوعُهُ وَ انْخَشَعَ قَلْبُهُ وَ قَالَ يَا أَخِي جَبْرَئِيلُ فِي ذِكْرِ الْخَامِسِ يَنْكَسِرُ قَلْبِي وَ تَسِيلُ عَبْرَتِي قَالَ جَبْرَئِيلُ وَلَدُكَ هَذَا يُصَابُ بِمُصِيبَةٍ تَصْغُرُ عِنْدَهَا الْمَصَائِبُ فَقَالَ يَا أَخِي وَ مَا هِيَ قَالَ يُقْتَلُ عَطْشَاناً غَرِيباً وَحِيداً فَرِيداً لَيْسَ لَهُ نَاصِرٌ وَ لَا مُعِينٌ وَ لَوْ تَرَاهُ يَا آدَمُ وَ هُوَ يَقُولُ وَا عَطَشَاهْ وَا قِلَّةَ نَاصِرَاهْ حَتَّى يَحُولَ الْعَطَشُ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ السَّمَاءِ كَالدُّخَانِ فَلَمْ يُجِبْهُ أَحَدٌ إِلَّا بِالسُّيُوفِ وَ شُرْبِ الْحُتُوفِ فَيُذْبَحُ ذَبْحَ الشَّاةِ مِنْ قَفَاهُ وَ يَنْهَبُ رَحْلَهُ أَعْدَاؤُهُ وَ تُشْهَرُ رُءُوسُهُمْ هُوَ وَ أَنْصَارُهُ فِي الْبُلْدَانِ وَ مَعَهُمُ النِّسْوَانُ كَذَلِكَ سَبَقَ فِي عِلْمِ الْوَاحِدِ الْمَنَّانِ فَبَكَى آدَمُ وَ جَبْرَئِيلُ بُكَاءَ الثَّكْلَى.» (1)
« صاحب كتاب در ثمين در تفسير«فتلقى آدم من ربه كلمات (سوره مبارکه بقره، آیه 37)» روايت مي كند كه حضرت آدم (علیه السّلام) نامهاى مبارك پيغمبر اسلام و امامان (عليهم السلام) را در عرش ديد، جبرئيل به آن حضرت تعليم داد تا فرمود: «يا حميد بحق محمد، يا عالى بحق على، يا فاطر بحق فاطمه، يا محسن بحق الحسن و الحسين و منك الاحسان.»
هنگامى كه نام حسين را ذكر نمود، اشكهايش جارى و قلب مباركش شكست. آنگاه به جبرئيل گفت: چرا وقتى نام پنجمى ايشان را ذكر مي كنم؛ قلبم مي شكند و اشكم جارى مى شود؟ جبرئيل گفت: اين پسر تو دچار يك مصيبتى خواهد شد كه مصائب ديگر در مقابل آن كوچك خواهند بود: حضرت آدم فرمود: چه مصيبتى؟ جبرئيل گفت: حسين (علیه السّلام) در حالى شهيد مى شود كه عطشان، غريب، تنها، بىياور و بى معين خواهد بود. اى آدم، اگر تو او را مي ديدى مي شنيدى كه مي گفت: «وا عطشاه، وا قلة ناصراه، حتى يحول العطش بينه و بين الماء كالدخان: يعنى آه از عطش، آه از بى ياورى، كار تشنگى آن حضرت به جائى مي رسد كه آسمان به نظرش مثل دود خواهد آمد.» كسى جوابش را نمي دهد مگر با شمشير تا اينكه جرعه مرگ را بياشامد. آن حضرت (علیه السّلام) را نظير گوسفندی از قفا سر مى برند، خيمه هايش را به يغما مي برند، سر مبارك وى و يارانش را در شهرها مي گردانند، زن و بچه هايش را به اسيرى خواهند برد. در علم خدا اينطور سبقت يافته است. سپس حضرت آدم و جبرئيل نظير زن جوان مرده گريان شدند.» (2)
خداوند به حضرت نوح (علیه السّلام) هنگامی که کشتی او در کربلا به تلاطم افتاد از شهادت حضرت امام حسین (علیه السّلام) خبر داد و حضرت نوح (علیه السّلام) قاتل ایشان را لعنت نمود:
« وَ رُوِيَ أَنَّ نُوحاً لَمَّا رَكِبَ فِي السَّفِينَةِ طَافَتْ بِهِ جَمِيعَ الدُّنْيَا فَلَمَّا مَرَّتْ بِكَرْبَلَاءَ أَخَذَتْهُ الْأَرْضُ وَ خَافَ نُوحٌ الْغَرَقَ فَدَعَا رَبَّهُ وَ قَالَ إِلَهِي طُفْتُ جَمِيعَ الدُّنْيَا وَ مَا أَصَابَنِي فَزَعٌ مِثْلُ مَا أَصَابَنِي فِي هَذِهِ الْأَرْضِ فَنَزَلَ جَبْرَئِيلُ وَ قَالَ يَا نُوحُ فِي هَذَا الْمَوْضِعِ يُقْتَلُ الْحُسَيْنُ سِبْطُ مُحَمَّدٍ خَاتَمِ الْأَنْبِيَاءِ وَ ابْنِ خَاتَمِ الْأَوْصِيَاءِ فَقَالَ وَ مَنِ الْقَاتِلُ لَهُ يَا جَبْرَئِيلُ قَالَ قَاتِلُهُ لَعِينُ أَهْلِ سَبْعِ سَمَاوَاتٍ وَ سَبْعِ أَرَضِينَ فَلَعَنَهُ نُوحٌ أَرْبَعَ مَرَّاتٍ فَسَارَتِ السَّفِينَةُ حَتَّى بَلَغَتِ الْجُودِيَّ وَ اسْتَقَرَّتْ عَلَيْهِ.» (3)
«روايت شده است که وقتى حضرت نوح (علیه السّلام) بر كشتى سوار شد و دور تمام دنيا گردید و عبورش به كربلا افتاد كشتى او زمینگیر شد. نوح از غرق شدن خائف شد، لذا دعا كرد و گفت: پروردگارا، من همه زمين را گرديدم و دچار يك چنين جزع و فزعى كه در اين زمين گرديدم نشدم. جبرئيل نازل شد و گفت: يا نوح، حسين (علیه السّلام) كه سبط خاتم الأنبياء و پسر خاتم الاوصياء است در اين موضع شهيد خواهد شد. نوح گفت: قاتل حسين كيست؟ فرمود: همان كسى است كه اهل آسمانها و زمين او را لعنت خواهند كرد. حضرت نوح چهار مرتبه قاتل حضرت امام حسين (علیه السّلام) را لعنت كرد، آنگاه كشتى حركت نمود تا بر سر جودى استقرار يافت.»
حضرت قائم آل محمد (عجل الله تعالی فرجه الشریف) در تأویل «كهيعص» از خبر دادن خداوند به حضرت زكريا (علیه السّلام) درباره معانی اين حروف که از اخبار غيبى مي باشد، نحوه شهادت حضرت امام حسین (علیه السّلام) را برای ایشان بیان نمودند:
«سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: سَأَلْتُ الْقَائِمَ (ع) عَنْ تَأْوِيلِ «كهيعص» قَالَ (ع) هَذِهِ الْحُرُوفُ مِنْ أَنْبَاءِ الْغَيْبِ اطَّلَعَ اللَّهُ عَلَيْهَا عَبْدَهُ زَكَرِيَّا ثُمَّ قَصَّهَا عَلَى مُحَمَّدٍ عَلَيْهِ وَ آلِهِ السَّلَامُ وَ ذَلِكَ أَنَّ زَكَرِيَّا سَأَلَ اللَّهَ رَبَّهُ أَنْ يُعَلِّمَهُ أَسْمَاءَ الْخَمْسَةِ فَأَهْبَطَ عَلَيْهِ جَبْرَئِيلَ (ع) فَعَلَّمَهُ إِيَّاهَا فَكَانَ زَكَرِيَّا إِذَا ذَكَرَ مُحَمَّداً وَ عَلِيّاً وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنَ (ع) سُرِّيَ عَنْهُ هَمُّهُ وَ انْجَلَى كَرْبُهُ وَ إِذَا ذَكَرَ اسْمَ الْحُسَيْنِ خَنَقَتْهُ الْعَبْرَةُ وَ وَقَعَتْ عَلَيْهِ الْبُهْرَةُ فَقَالَ (ع) ذَاتَ يَوْمٍ إِلَهِي مَا بَالِي إِذَا ذَكَرْتُ أَرْبَعَةً مِنْهُمْ تَسَلَّيْتُ بِأَسْمَائِهِمْ مِنْ هُمُومِي وَ إِذَا ذَكَرْتُ الْحُسَيْنَ تَدْمَعُ عَيْنِي وَ تَثُورُ زَفْرَتِي فَأَنْبَأَهُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى عَنْ قِصَّتِهِ فَقَالَ «كهيعص» فَالْكَافُ اسْمُ كَرْبَلَاءَ وَ الْهَاءُ هَلَاكُ الْعِتْرَةِ الطَّاهِرَةِ وَ الْيَاءُ يَزِيدُ وَ هُوَ ظَالِمُ الْحُسَيْنِ وَ الْعَيْنُ عَطَشُهُ وَ الصَّادُ صَبْرُهُ فَلَمَّا سَمِعَ ذَلِكَ زَكَرِيَّا لَمْ يُفَارِقْ مَسْجِدَهُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَ مَنَعَ فِيهِنَّ النَّاسَ مِنَ الدُّخُولِ عَلَيْهِ وَ أَقْبَلَ عَلَى الْبُكَاءِ وَ النَّحِيبِ وَ كَانَ يُرْثِيهِ إِلَهِي أَ تُفَجِّعُ خَيْرَ جَمِيعِ خَلْقِكَ بِوَلَدِهِ إِلَهِي أَ تُنْزِلُ بَلْوَى هَذِهِ الرَّزِيَّةِ بِفِنَائِهِ إِلَهِي أَ تُلْبِسُ عَلِيّاً وَ فَاطِمَةَ ثِيَابَ هَذِهِ الْمُصِيبَةِ إِلَهِي أَ تُحِلُّ كُرْبَةَ هَذِهِ الْمُصِيبَةِ بِسَاحَتِهِمَا ثُمَّ كَانَ يَقُولُ إِلَهِي ارْزُقْنِي وَلَداً تَقَرُّ بِهِ عَيْنِي عَلَى الْكِبَرِ فَإِذَا رَزَقْتَنِيهِ فَافْتِنِّي بِحُبِّهِ ثُمَّ أَفْجِعْنِي بِهِ كَمَا تُفْجِعُ مُحَمَّداً حَبِيبَكَ بِوَلَدِهِ فَرَزَقَهُ اللَّهُ يَحْيَى وَ فَجَّعَهُ بِهِ وَ كَانَ حَمْلُ يَحْيَى سِتَّةَ أَشْهُرٍ وَ حَمْلُ الْحُسَيْنِ (ع) كَذَلِكَ الْخَبَرَ.» (4)
«از سعد بن عبد الله روايت شده است كه گفت: به حضرت قائم آل محمد (صلى الله عليهم اجمعين) گفتم: تأويل «كهيعص» چيست؟ فرمودند: اين حروف از اخبار غيبى مي باشند كه خداى عليم بنده خود حضرت زكريا (علیه السّلام) را از آنها آگاه نمود و سپس داستان آن را براى حضرت محمد (صلى الله عليه و آله) شرح داد. جريان اين قضيه بدين شرح است كه حضرت زكريا (عليه السّلام) از خدا خواست كه نامهاى مبارك پنج تن آل عبا را به او ياد دهد. جبرئيل به زمين هبوط كرد و آنها را به حضرت زكريا (علیه السّلام) تعليم داد. هر وقت حضرت زكريا نامهاى مبارك: محمد، على، زهراء، و حسن (عليهم السّلام) را مى برد غم و اندوه وى برطرف مي شد ولى هر گاه نام مبارك حسين را مى برد گريه راه گلوى او را مي گرفت و نفس وى به شماره مى افتاد تا اينكه يك روز حضرت زكريا (علیه السّلام) گفت: بار خدايا، براى چيست كه هر وقت من نام آن چهار نفر را مي برم، غم و اندوه من برطرف مى شود ولى موقعى كه نام حسين را مي برم چشمانم اشكبار و نفسم به شماره مى افتد؟ خداى عليم داستان شهادت امام حسين را براى زكريا شرح داد و فرمود: «كهيعص» «ک» اشاره به كربلاى حضرت امام حسين (عليه السّلام) است. «ه» اشاره به هلاكت عترت پاك مي باشد. «ى» اشاره به نام يزيد است كه در حق حسين (عليه السّلام) ظلم كرد، «ع» اشاره به عطش حسين و «ص» اشاره به صبر آن بزرگوار است.
هنگامى كه حضرت زكريا اين جريان را شنيد مدت سه روز از مسجد خويشتن خارج نشد و در آن مدت اجازه ورود به احدى نداد. آنگاه مشغول گريه و زارى شد، وى از براى امام حسين (علیه السّلام) مرثيه مي خواند و مي گفت: پروردگارا، آيا بهترين خلق خود (يعنى حضرت محمد را) دچار مصيبت فرزندش مي كنى؟ بار خدايا، آيا يك چنين بلائى را بر آن حضرت خواهد آمد؟ پروردگارا، آيا لباس يك چنين مصيبتى را به على و زهراء مى پوشانى؟ بار خدايا، آيا چنين مصيبتى را نصيب آنان خواهى كرد؟
سپس حضرت زكريا (علیه السّلام) دعاء كرد و گفت: پروردگارا، پسرى به من عطا كن كه در اين زمان پيرى چشم من به وى روشن شود، موقعى كه اين پسر را به من عطا كردى مرا شيفته محبت وى بگردان سپس مرا دچار مصيبت او بكن همچنان كه حضرت محمد (صلی الله علیه و آله) حبيب خود را دچار مصيبت فرزند خواهى كرد. آنگاه خدا حضرت يحيى (علیه السّلام) را به زكريا عطا كرد و او را دچار مصيبت وى نمود. مدت حمل حضرت يحيى (علیه السّلام) شش ماه بود و مدت حمل حضرت امام حسين (علیه السّلام) نيز شش ماه بود. خبر اینگونه است.» (5)
خبر دادن خداوند شهادت حضرت امام حسین (علیه السّلام) را به پیامبرش اسماعيل بن حزقيل (علیه السّلام) در احادیث چنین نقل شده است:
«حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّزَّازُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ أَبِي الْخَطَّابِ وَ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَرْوَانَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ مُعَاوِيَةَ الْعِجْلِيِّ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ (ع) يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ أَخْبِرْنِي عَنْ إِسْمَاعِيلَ الَّذِي ذَكَرَهُ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ حَيْثُ يَقُولُ «وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِسْماعِيلَ إِنَّهُ كانَ صادِقَ الْوَعْدِ وَ كانَ رَسُولًا نَبِيًّا» أَ كَانَ إِسْمَاعِيلَ بْنَ إِبْرَاهِيمَ (ع) فَإِنَّ النَّاسَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُ إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ (ع) إِنَّ إِسْمَاعِيلَ مَاتَ قَبْلَ إِبْرَاهِيمَ وَ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ كَانَ حُجَّةً لِلَّهِ كُلَّهَا [قَائِماً] صَاحِبَ شَرِيعَةٍ فَإِلَى مَنْ أُرْسِلَ إِسْمَاعِيلُ إِذَنْ فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ فَمَنْ كَانَ قَالَ (ع) ذَاكَ إِسْمَاعِيلُ بْنُ حِزْقِيلَ النَّبِيُّ (ع) بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى قَوْمِهِ فَكَذَّبُوهُ فَقَتَلُوهُ وَ سَلَخُوا وَجْهَهُ فَغَضِبَ اللَّهُ لَهُ عَلَيْهِمْ فَوَجَّهَ إِلَيْهِ أَسْطَاطَائِيلَ مَلَكَ الْعَذَابِ فَقَالَ لَهُ يَا إِسْمَاعِيلُ أَنَا أَسَطَاطَائِيلُ مَلَكُ الْعَذَابِ وَجَّهَنِي إِلَيْكَ رَبُّ الْعِزَّةِ لِأُعَذِّبَ قَوْمَكَ بِأَنْوَاعِ الْعَذَابِ إِنْ شِئْتَ فَقَالَ لَهُ إِسْمَاعِيلُ لَا حَاجَةَ لِي فِي ذَلِكَ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ فَمَا حَاجَتُكَ يَا إِسْمَاعِيلُ فَقَالَ يَا رَبِّ إِنَّكَ أَخَذْتَ الْمِيثَاقَ لِنَفْسِكَ بِالرُّبُوبِيَّةِ وَ لِمُحَمَّدٍ بِالنُّبُوَّةِ وَ لِأَوْصِيَائِهِ بِالْوَلَايَةِ وَ أَخْبَرْتَ خَيْرَ خَلْقِكَ بِمَا تَفْعَلُ أُمَّتُهُ بِالْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ ع مِنْ بَعْدِ نَبِيِّهَا وَ إِنَّكَ وَعَدْتَ الْحُسَيْنَ (ع) أَنْ تَكُرَّهُ إِلَى الدُّنْيَا حَتَّى يَنْتَقِمَ بِنَفْسِهِ مِمَّنْ فَعَلَ ذَلِكَ بِهِ فَحَاجَتِي إِلَيْكَ يَا رَبِّ أَنْ تَكُرَّنِي إِلَى الدُّنْيَا حَتَّى أَنْتَقِمَ مِمَّنْ فَعَلَ ذَلِكَ بِي كَمَا تَكُرُّ الْحُسَيْنَ (ع) فَوَعَدَ اللَّهُ إِسْمَاعِيلَ بْنَ حِزْقِيلَ ذَلِكَ فَهُوَ يُكَرُّ مَعَ الْحُسَيْنِ (ع).» (6)
«محمّد بن جعفر رزّاز از محمّد بن حسين بن ابى الخطّاب و احمد بن حسن بن على بن فضّال از پدرش از مروان بن مسلم از بريد بن معاوية العجلى نقل كرده كه گفت: محضر حضرت امام صادق (علیه السّلام) عرض كردم: اى پسر رسول خدا، خبر دهيد به من از اسماعيل كه حق تعالى در كتاب خودش از او ياد كرده و فرمود: «وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِسْماعِيلَ إِنَّهُ كانَ صادِقَ الْوَعْدِ وَ كانَ رَسُولًا نَبِيًّا: آيا مقصود از او اسماعيل بن ابراهيم (علیه السّلام) است چه آنكه مردم اين طور مى پندارند كه وى اسماعيل بن ابراهيم مى باشد.» امام (علیه السّلام) فرمودند: اسماعيل پيش از حضرت ابراهيم از دنيا رفت و حضرت ابراهيم (علیه السّلام) حجّت قائم حق تعالى و صاحب شريعت بود و مع ذلك اسماعيل با چنين موقعيتى به جانب چه كسانى مى توانست مبعوث باشد؟ راوى مى گويد: محضر مباركش عرض كردم :پس اسماعيل در آيه مذكور چه كسى است؟ حضرت فرمودند: وى اسماعيل بن حزقيل پيغمبر مى باشد كه خداوند متعال او را به جانب قومش مبعوث نمود و آنها وى را تكذيب كردند و كشتند و سپس پوست صورتش را كندند پس خداوند به ايشان غضب نمود و سطاطائيل را كه فرشته عذاب است بر او نازل كرد، فرشته عرضه داشت: اى اسماعيل من سطاطائيل فرشته عذاب مىباشم. پروردگار متعال من را نزد شما فرستاد تا قوم شما را به انواع عذابها عذاب نمایم و در صورتى كه نخواهى ايشان را به بلاها و گرفتاریها مبتلا سازم. اسماعيل به او فرمود: به اين امر نياز و احتياجى ندارم.
پس حق تعالى وحى فرستاد: اى اسماعيل حاجت تو چيست؟ عرض كرد: پروردگارا از بندگانت عهد و ميثاق گرفتى كه تو را ربّ و پروردگار دانسته و حضرت محمّد (صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم) را پيغمبر و اوصياء كرامش را ولىّ بدانند و به بهترين مخلوقاتت خبر دادى كه امّتش با حسين بن على (عليهما السّلام) بعد از پيامبر چه خواهند نمود و به حسين (عليه السّلام) وعده دادى كه به دنيا برگردانده مى شود تا خودش از آن قوم جفا كار انتقام بگيرد و حاجت من به تو اى پروردگارم آن است كه من را نيز به دنيا برگردانى تا انتقام خود را از ظالمين بگيرم همان طورى كه حسين (علیه السّلام) را به دنيا باز می گردانيدى، پس حق تعالى به اسماعيل بن حزقيل وعده داد او را با حسين بن على (سلام اللَّه عليهما) به دنيا برگرداند.» (7)
خداوند متعال هنگام گذشتن حضرت سلیمان (علیه السّلام) بر فراز کربلا از به شهادت رسیدن حضرت امام حسین (علیه السّلام) در زمین کربلا چنین خبر داد:
« وَ رُوِيَ أَنَّ سُلَيْمَانَ كَانَ يَجْلِسُ عَلَى بِسَاطِهِ وَ يَسِيرُ فِي الْهَوَاءِ فَمَرَّ ذَاتَ يَوْمٍ وَ هُوَ سَائِرٌ فِي أَرْضِ كَرْبَلَاءَ فَأَدَارَتِ الرِّيحُ بِسَاطَهُ ثَلَاثَ دَوْرَاتٍ حَتَّى خَافَ السُّقُوطَ فَسَكَنَتِ الرِّيحُ وَ نَزَلَ الْبِسَاطُ فِي أَرْضِ كَرْبَلَاءَ فَقَالَ سُلَيْمَانُ لِلرِّيحِ لِمَ سَكَنْتِي فَقَالَتْ إِنَّ هُنَا يُقْتَلُ الْحُسَيْنُ (ع) فَقَالَ وَ مَنْ يَكُونُ الْحُسَيْنُ فَقَالَتْ هُوَ سِبْطُ مُحَمَّدٍ الْمُخْتَارِ وَ ابْنُ عَلِيٍّ الْكَرَّارِ فَقَالَ وَ مَنْ قَاتِلُهُ قَالَتْ لَعِينُ أَهْلِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ يَزِيدُ فَرَفَعَ سُلَيْمَانُ يَدَيْهِ وَ لَعَنَهُ وَ دَعَا عَلَيْهِ وَ أَمَّنَ عَلَى دُعَائِهِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ فَهَبَّتِ الرِّيحُ وَ سَارَ الْبِسَاطُ.» (8)
« روايت شده است که حضرت سليمان (علیه السّلام) بر فراز بساط خود مى نشست و در هوا گردش مي كرد. در يكى از روزها كه عبورش به كربلا افتاد، باد بساط آن حضرت را سه مرتبه به نحوى به دور خود گردانيد كه آن بزرگوار ترسيد؛ سقوط نمايد، آنگاه باد تسكين يافت و بساط آن حضرت در زمين كربلا فرود آمد. حضرت سليمان (علیه السّلام) به باد فرمود: چرا از رفتار ماندى؟ گفت: زيرا حسين (علیه السّلام) در اينجا كشته خواهد شد. فرمود: حسين (علیه السّلام) كيست؟ گفت: او سبط محمد مختار و پسر على كرار مي باشد. فرمود: قاتل وى كيست؟ گفت: يزيد است كه اهل آسمانها و زمين او را لعنت مي نمايند. حضرت سليمان (علیه السّلام) دستهاى مبارك خود را بلند كرد و در حق يزيد لعنت و نفرين نمود و جن و انس هم آمين گفتند. سپس باد بساط آن بزرگوار را حركت داد.» (9)
در دو حدیث ذیل از خبر دادن خداوند به حضرت ابراهیم (علیه السّلام) درباره به شهادت رسیدن حضرت امام حسین (علیه السّلام) در دشت کربلا خبر داد:
«حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عُبْدُوسٍ النَّيْسَابُورِيُّ الْعَطَّارُ بِنَيْسَابُورَ فِي شَعْبَانَ سَنَةَ اثْنَتَيْنِ وَ خَمْسِينَ وَ ثَلَاثِمِائَةٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ قُتَيْبَةَ النَّيْسَابُورِيُّ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ قَالَ سَمِعْتُ الرِّضَا (ع) يَقُولُ: لَمَّا أَمَرَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى إِبْرَاهِيمَ (ع) أَنْ يَذْبَحَ مَكَانَ ابْنِهِ إِسْمَاعِيلَ الْكَبْشَ الَّذِي أَنْزَلَهُ عَلَيْهِ تَمَنَّى إِبْرَاهِيمُ (ع) أَنْ يَكُونَ يَذْبَحُ ابْنَهُ إِسْمَاعِيلَ (ع) بِيَدِهِ وَ أَنَّهُ لَمْ يُؤْمَرْ بِذَبْحِ الْكَبْشِ مَكَانَهُ لِيَرْجِعَ إِلَى قَلْبِهِ مَا يَرْجِعُ إِلَى قَلْبِ الْوَالِدِ الَّذِي يَذْبَحُ أَعَزَّ وُلْدِهِ بِيَدِهِ فَيَسْتَحِقَّ بِذَلِكَ أَرْفَعَ دَرَجَاتِ أَهْلِ الثَّوَابِ عَلَى الْمَصَائِبِ فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيْهِ يَا إِبْرَاهِيمُ مَنْ أَحَبُّ خَلْقِي إِلَيْكَ فَقَالَ يَا رَبِّ مَا خَلَقْتَ خَلْقاً هُوَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ حَبِيبِكَ مُحَمَّدٍ (ص) فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيْهِ يَا إِبْرَاهِيمُ أَ فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْكَ أَوْ نَفْسُكَ قَالَ بَلْ هُوَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ نَفْسِي قَالَ فَوَلَدُهُ أَحَبُّ إِلَيْكَ أَوْ وَلَدُكَ قَالَ بَلْ وَلَدُهُ قَالَ فَذَبْحُ وَلَدِهِ ظُلْماً عَلَى أَعْدَائِهِ أَوجَعُ لِقَلْبِكَ أَوْ ذَبْحُ وَلَدِكَ بِيَدِكَ فِي طَاعَتِي قَالَ يَا رَبِّ بَلْ ذَبْحُهُ عَلَى أَيْدِي أَعْدَائِهِ أَوْجَعُ لِقَلْبِي قَالَ يَا إِبْرَاهِيمُ فَإِنَّ طَائِفَةً تَزْعُمُ أَنَّهَا مِنْ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ (ص) سَتَقْتُلُ الْحُسَيْنَ (ع) ابْنَهُ مِنْ بَعْدِهِ ظُلْماً وَ عُدْوَاناً كَمَا يُذْبَحُ الْكَبْشُ فَيَسْتَوْجِبُونَ بِذَلِكَ سَخَطِي فَجَزِعَ إِبْرَاهِيمُ (ع) لِذَلِكَ وَ تَوَجَّعَ قَلْبُهُ وَ أَقْبَلَ يَبْكِي فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيْهِ يَا إِبْرَاهِيمُ قَدْ فَدَيْتُ جَزَعَكَ عَلَى ابْنِكَ إِسْمَاعِيلَ لَوْ ذَبَحْتَهُ بِيَدِكَ بِجَزَعِكَ عَلَى الْحُسَيْنِ (ع) وَ قَتْلِهِ وَ أَوْجَبْتُ لَكَ أَرْفَعَ دَرَجَاتِ أَهْلِ الثَّوَابِ عَلَى الْمَصَائِبِ فَذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ «وَ فَدَيْناهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ» وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ.» (10)
« فضل بن شاذان گويد: از حضرت امام رضا (علیه السّلام) چنين شنيدم كه آن زمان كه خداوند تبارك و تعالى به حضرت ابراهيم (علیه السّلام) امر فرمودند كه به جاى فرزندش اسماعيل، گوسفندى را كه خداوند فرستاده بود ذبح نمايد، حضرت ابراهيم (علیه السّلام) در دل آرزو كرد كه اى كاش فرزندش اسماعيل (علیه السّلام) را به دست خود ذبح مى كرد و دستور ذبح گوسفند به جاى ذبح فرزندش به او داده نشده بود تا به اين وسيله احساس پدرى را كه عزيزترين فرزندش را به دست خود ذبح مى كند، داشته باشد و در نتيجه شايسته رفيعترين درجات ثواب در صبر بر مصائب شود، خداوند عزّ و جلّ نيز به او وحى فرمود كه: اى إبراهيم، محبوبترين خلق من، نزد تو كيست؟ ابراهيم گفت: خدايا، مخلوقى خلق نكرده اى كه از حبيبت محمّد (صلى اللَّه عليه و آله) نزد من محبوبتر باشد، خداوند به او وحى فرمود كه: اى إبراهيم، آيا او را بيشتر دوست دارى يا خودت را؟ او گفت: نه، او را بيشتر دوست دارم، خداوند فرمود: آيا فرزند او را بيشتر دوست دارى يا فرزند خودت را؟ عرض كرد: فرزند او را، خداوند فرمود: آيا بريده شدن سر فرزند او از روى ظلم، به دست دشمنانش دل تو را بيشتر به درد مىآورد يا بريدن سر فرزندت به دست خودت به خاطر اطاعت از فرمان من؟ گفت: بريده شدن سر فرزند او به دست دشمنانش دل مرا بيشتر به درد مى آورد، خداوند فرمود: گروهى كه خود را از امّت محمّد (صلى اللَّه عليه و آله) مى دانند، فرزندش حسين را به ظلم و ستم به مانند گوسفند ذبح خواهند كرد و با اين كار مستوجب خشم و غضب من خواهند شد، ابراهيم (علیه السّلام) بر اين مطلب جزع و فزع نمود و دلش به درد آمد و شروع به گريه كرد. خداوند عزّ و جلّ هم به او چنين وحى فرمود: اى إبراهيم، به خاطر اين ناراحتى و جزع و فزعت بر حسين و قتل او، ناراحتى و اندوهت بر اسماعيل را- در صورتى كه اگر او را ذبح مى كردى- پذيرفتم و رفيعترين درجات ثواب، در صبر بر مصائب را به تو خواهم داد و اين همان مطلبى است كه آيه «وَ فَدَيْناهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ: ذبح بزرگى را جايگزين او كرديم.(سوره مبارکه صافات، آیه 107)» بدان اشاره دارد. و لا حول و لا قوّة إلّا باللَّه العليّ العظيم.» (11)
در حدیث دیگری نیز به حضرت ابراهیم (علیه السّلام) خبر به شهادت رسیدن حضرت امام حسین (علیه السّلام) در دشت کربلا داده شده است:
« وَ رُوِيَ أَنَّ إِبْرَاهِيمَ (ع) مَرَّ فِي أَرْضِ كَرْبَلَاءَ وَ هُوَ رَاكِبٌ فَرَساً فَعَثَرَتْ بِهِ وَ سَقَطَ إِبْرَاهِيمُ وَ شُجَّ رَأْسُهُ وَ سَالَ دَمُهُ فَأَخَذَ فِي الِاسْتِغْفَارِ وَ قَالَ إِلَهِي أَيُّ شَيْءٍ حَدَثَ مِنِّي فَنَزَلَ إِلَيْهِ جَبْرَئِيلُ وَ قَالَ يَا إِبْرَاهِيمُ مَا حَدَثَ مِنْكَ ذَنْبٌ وَ لَكِنْ هُنَا يُقْتَلُ سِبْطُ خَاتَمِ الْأَنْبِيَاءِ وَ ابْنُ خَاتَمِ الْأَوْصِيَاءِ فَسَالَ دَمُكَ مُوَافَقَةً لِدَمِهِ قَالَ يَا جَبْرَئِيلُ وَ مَنْ يَكُونُ قَاتِلُهُ قَالَ لَعِينُ أَهْلِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرَضِينَ وَ الْقَلَمُ جَرَى عَلَى اللَّوْحِ بِلَعْنِهِ بِغَيْرِ إِذْنِ رَبِّهِ فَأَوْحَى اللَّهُ تَعَالَى إِلَى الْقَلَمِ أَنَّكَ اسْتَحْقَقْتَ الثَّنَاءَ بِهَذَا اللَّعْنِ فَرَفَعَ إِبْرَاهِيمُ (ع) يَدَيْهِ وَ لَعَنَ يَزِيدَ لَعْناً كَثِيراً ...» (12)
«روايت شده عبور حضرت ابراهيم (علیه السّلام) كه سوار بر اسب بود به كربلا افتاد. پاى آن اسب به زمين گرفت و حضرت ابراهيم (عليه السّلام) به نحوى سقوط كرد كه سر مباركش شكست و خون جارى شد. آن بزرگوار شروع كرد به استغفار و گفت: پروردگارا، چه گناهى از من سرزده است؟ جبرئيل نازل شد و گفت: گناهى از تو سر نزده است ولى چون سبط خاتم الأنبياء و پسر خاتم الاوصياء در اينجا شهيد خواهد شد. لذا خون تو جارى شد تا با خون مقدس وى موافقت كرده باشد.
حضرت ابراهيم (علیه السّلام) گفت: اى جبرئيل قاتل حسين (علیه السّلام) كيست؟ فرمود: همان شخصى است كه اهل آسمانها و زمين او را لعنت كرده اند و قلم بدون اجازه پروردگار بر لعن وى جريان يافت. آنگاه خدا به قلم وحى كرد: تو براى اين لعنى كه بر قاتل امام حسين (علیه السّلام) كردى سزاوار ثناء و درود مي باشى. پس از اين جريان ابراهيم (علیه السّلام) دستهاى خود را بلند نمود و يزيد را فراوان لعن كرد...»
خبر شهادت حضرت امام حسین (علیه السّلام) به حضرت موسى و هارون (عليهما السّلام) هنگامی که از کربلا می گذشتند، داده شده است و ایشان نیز قاتل حضرت امام حسین (علیه السّلام) را لعنت نمودند:
« وَ رُوِيَ أَنَّ مُوسَى كَانَ ذَاتَ يَوْمٍ سَائِراً وَ مَعَهُ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ فَلَمَّا جَاءَ إِلَى أَرْضِ كَرْبَلَاءَ انْخَرَقَ نَعْلُهُ وَ انْقَطَعَ شِرَاكُهُ وَ دَخَلَ الْخَسَكُ فِي رِجْلَيْهِ وَ سَالَ دَمُهُ فَقَالَ إِلَهِي أَيُّ شَيْءٍ حَدَثَ مِنِّي فَأَوْحَى إِلَيْهِ أَنَّ هُنَا يُقْتَلُ الْحُسَيْنُ وَ هُنَا يُسْفَكُ دَمُهُ فَسَالَ دَمُكَ مُوَافَقَةً لِدَمِهِ فَقَالَ رَبِّ وَ مَنْ يَكُونُ الْحُسَيْنُ فَقِيلَ لَهُ هُوَ سِبْطُ مُحَمَّدٍ الْمُصْطَفَى وَ ابْنُ عَلِيٍّ الْمُرْتَضَى فَقَالَ وَ مَنْ يَكُونُ قَاتِلُهُ فَقِيلَ هُوَ لَعِينُ السَّمَكِ فِي الْبِحَارِ وَ الْوُحُوشِ فِي الْقِفَارِ وَ الطَّيْرِ فِي الْهَوَاءِ فَرَفَعَ مُوسَى يَدَيْهِ وَ لَعَنَ يَزِيدَ وَ دَعَا عَلَيْهِ وَ أَمَّنَ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ عَلَى دُعَائِهِ وَ مَضَى لِشَأْنِهِ.» (13)
« روايت شده است که يك روز حضرت موسى و هارون (عليهما السّلام) می رفتند، وقتى از زمين كربلا عبور كردند، بند نعلين حضرت موسى (علیه السّلام) پاره شد و خار به پاهاى مبارك آن حضرت رفت و خون جارى شد. حضرت موسى (علیه السّلام) گفت: پروردگارا، چه گناهى از من صادر شده است؟ خطاب آمد: چون حسين بن على (علیه السّلام) در اينجا شهيد و خون مباركش ريخته خواهد شد لذا خون تو در اينجا جارى شد كه با خون او موافقت كرده باشد. حضرت موسى (علیه السّلام) گفت: بار خدايا، اين حسين كيست؟ خطاب شد: سبط محمد مصطفى و پسر على مرتضى مي باشد. گفت: قاتل او كيست؟ در جوابش گفته شد: او همان كسى است كه ماهيان دريا و وحوش صحراء و پرندگان هوا وى را لعنت مي نمايند حضرت موسى دستهاى خود را بلند نمود و يزيد را لعنت و نفرين كرد؛ هارون هم آمين گفت، آنگاه رفتند.
خبر شهادت حضرت امام حسین (علیه السّلام) به حضرت عیسی (علیه السّلام) هنگامی که از کربلا می گذشتند، داده شد و آن حضرت نیز قاتل حضرت امام حسین (علیه السّلام) را لعنت نمودند:
«وَ رُوِيَ أَنَّ عِيسَى كَانَ سَائِحاً فِي الْبَرَارِي وَ مَعَهُ الْحَوَارِيُّونَ فَمَرُّوا بِكَرْبَلَاءَ فَرَأَوْا أَسَداً كَاسِراً قَدْ أَخَذَ الطَّرِيقَ فَتَقَدَّمَ عِيسَى إِلَى الْأَسَدِ فَقَالَ لَهُ لِمَ جَلَسْتَ فِي هَذَا الطَّرِيقِ وَ قَالَ لَا تَدَعُنَا نَمُرُّ فِيهِ فَقَالَ الْأَسَدُ بِلِسَانٍ فَصِيحٍ إِنِّي لَمْ أَدَعْ لَكُمُ الطَّرِيقَ حَتَّى تَلْعَنُوا يَزِيدَ قَاتِلَ الْحُسَيْنِ (ع) فَقَالَ عِيسَى (ع) وَ مَنْ يَكُونُ الْحُسَيْنُ قَالَ هُوَ سِبْطُ مُحَمَّدٍ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ وَ ابْنُ عَلِيٍّ الْوَلِيِّ قَالَ وَ مَنْ قَاتِلُهُ قَالَ قَاتِلُهُ لَعِينُ الْوُحُوشِ وَ الذُّبَابِ وَ السِّبَاعِ أَجْمَعَ خُصُوصاً أَيَّامَ عَاشُورَاءَ فَرَفَعَ عِيسَى يَدَيْهِ وَ لَعَنَ يَزِيدَ وَ دَعَا عَلَيْهِ وَ أَمَّنَ الْحَوَارِيُّونَ عَلَى دُعَائِهِ فَتَنَحَّى الْأَسَدُ عَنْ طَرِيقِهِمْ وَ مَضَوْا لِشَأْنِهِمْ.» (14)
«روايت شده هست که حضرت عيسى (علیه السّلام) با حواريون در بيابان گردش مي كردند. يك روز كه عبور آنان به كربلا افتاد با شيرى درنده مواجه شدند كه سر راه را گرفته بود، حضرت عيسى (علیه السّلام) نزد آن شير آمد و گفت: براى چه بر سر اين راه نشسته اى و نمي گذارى ما عبور كنيم؟ آن شير با زبان فصيح گفت: من نمي گذارم شما عبور كنيد تا اينكه يزيد را كه قاتل حسين است؛ لعنت نمائيد. حضرت عيسى (علیه السّلام) فرمود: اين حسين كيست؟ گفت: سبط محمد است كه نبى امى مي باشد و پسر على كه ولى آن حضرت است. گفت: قاتل حسين كيست؟ گفت: قاتل وى همان كسى است كه وحوش و مگس و درندگان او را مخصوصا روز عاشورا لعنت مي كنند. حضرت عيسى (علیه السّلام) دستهاى خود را بلند كرد و در حق يزيد لعنت و نفرين نمود و حواريون هم آمين گفتند. آنگاه آن شير از سر راه ايشان دور شد و به دنبال كار خود رفتند.» (15)
پی نوشتها
(1) بحار الأنوار، جلد44، صفحه 245
(2) زندگانى حضرت امام حسن مجتبى عليه السلام (ترجمه جلد 44 بحار الأنوار)، صفحه 261
(3) بحار الأنوار، جلد44، صفحه 243
(4) الإحتجاج على أهل اللجاج (للطبرسي)، جلد2، صفحه 464 - بحار الأنوار، جلد44، صفحه 223
(5) زندگانى حضرت امام حسن مجتبى عليه السلام (ترجمه جلد 44 بحار الأنوار)، صفحه 239 – 328
(6) كامل الزيارات، صفحه 65
(7) ترجمه كامل الزيارات، صفحه 200 – 199
(8) بحار الأنوار، جلد44، صفحه 244
(9) زندگانى حضرت امام حسن مجتبى عليه السلام (ترجمه جلد 44 بحار الأنوار)، صفحه 259
(10) عيون أخبار الرضا عليه السلام، جلد1، صفحه 210 – 209
(11) ترجمه عيون أخبار الرضا عليه السلام، جلد1، صفحه 427 – 426
(12) بحار الأنوار، جلد44، صفحه 243
(13) بحار الأنوار، جلد44، صفحه 244
(14) بحار الأنوار، جلد44، صفحه 245 – 244
(15) زندگانى حضرت امام حسن مجتبى عليه السلام (ترجمه جلد 44 بحار الأنوار)، صفحه 260
منابع
- الإحتجاج على أهل اللجاج، احمد بن على طبرسى، 2جلد، مشهد، نشر مرتضى، 1403ق.
- بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، محمد باقر بن محمد تقى مجلسى، بيروت، دار إحياء التراث العربي، چاپ دوم، 1403ق.
- ترجمه عيون أخبار الرضا عليه السلام، محمد بن على ابن بابويه، مترجم: حميد رضا مستفيد و على اكبر غفارى، تهران، صدوق،1372
- ترجمه كامل الزيارات، جعفر بن محمد ابن قولويه، ترجمه ذهنى تهرانى، تهران، انتشارات پيام حق، چاپ اول، 1377شكامل الزيارات
- زندگانى حضرت امام حسن مجتبى عليه السلام (ترجمه جلد 44 بحار الأنوار)، محمد باقر بن محمد تقى مجلسى، مترجم محمد جواد نجفى، تهران، اسلاميه، 1362 ش.
- عيون أخبار الرضا عليه السلام، محمد بن على ابن بابويه، محقق / مصحح: مهدى لاجوردى، تهران، نشر جهان، 1378 ق.
اترك تعليق